Слайд



Жолаушылар Жүк жөнелтушілер

Онлайн билет сатып алу

Тізімінен станцияны таңдаңыз, содан кейін станцияның атын теруді бастаңыз

ТАРИХЫ

Темiр жолдың жобалауының әңгiмесi және Акмолинск құрылысы - Целиноград - Ақмола - Астана станциясы

Тюмень - Акмола - Ташкент торап жобасы алғаш рет 1878 жылы ресейлiк жол катынастары министрлiгiмен қаралды. 1895 жылдан кейiн, Челябинск- Петропавл - Омбы желiсi іске косылып калганнан кейiн, көрнектi капиталдың салымшылары жоқтықтан, iрi өнеркәсiптiк және сауда компаниялары есiлдiң дала кенистиктери арқылы болат жолдар төсеминiң орыны бiрнеше рет талқыланып және кейiнге қалдырылды. Бұл уақытта Ақмола уезi 1906-1908 жылдардағы ағылшын концессионерімен салынған және бүгiнгi Қарағанды облысының және Спасск мыс қорытатын зауытымен аралығындагы шектерiнен тыс өтетiн бар-жогы 40 шақырым тар жол жолына ие болатын

1911 жылдын жазында Петропавл-Спасск зауыт трассасы болжалды тексеруiне экспедиция жиберілді, болған iстердің нәтижелерi Петербургте 1912 жылы басып шығарылған кiтабында жарияланған. Бiрақ кұрылыстын бастауы қайта ұзаққа созылды.

Бірінші дуниежүзілік согыстың алдында шетел жане орыс капиталистері Оңтүстік-Сібір желісін салу жөнінде акционерлік қоғам құрылды, сонымен қатар Орск-Акмола-Семей трассасынын жобасы бекітілді. Согыстын қызып жатқанына қарамай құрылыс басталып жалғасып кетті. Бұл қиын жағдайларда соғыс тұтқындарының жұмыс күші қолданды. Алайда Ұлы Қазан төңкерісінен кейін оларды оз отандарына жиберді. Сосын азаматтық соғыс басталды.

Кеңестік үкімет Петропавл-Көкшетау жолының еліміздің экономика ушін әсіресе азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін кажетті екенин түсінді. Сібір мен Қазакстанның нандарын орталыкка жеткізу қиын мәселенің бірі болды. Согыстан кейін ауыр жағдайыға қарамастан В.И.Ленин 1920 жылдың 5 тамызында темір жолы тездетіп салу туралы Кенхалкомнын қаулысына қол қойды.

Жол тәулік бойы салынды. Құрылыска көмекке баска қаладан жұмысшылар, қызыл армия бөлимдері, жакын маңындагы ауыл, станициялардан жұмысшылар келді, сенбілік өткізді. Рельстер кең далаға созыла берді. Рельстер салынған жерге вагондар қойылып нанмен жүктелді, аш губернияларға жіберіліп отырды. 1921 жылдың маусым айының 15 күнінде 307 нанмен жүктелген вагондар жіберілді, күніне 20 вагон. 1921 жылдың ішінде қазақстандықтар аш адамдарға 2 408 220 пұт азық-түлік жіберді.

1922 жылы 10 маусымда темір жол Көкшетауға дейін жетті. Экономикалық қиындығынан темір жолдың құрылысы тоқтатылды.

Аймақтық комитет хатшысы Ярмухамедовтың және аумақтық атқару комитетінің төрағасы Козловтың 1929 жылдың 4 наурызында Үкіметке және жоғары партия органдарына Ақмола облысытық Меммұрағатта жеделхаты сақталды.

Ат-арба көлігінің қымбатшылыгына және жетіспеушілігіне байланысты тауар қоры жеткізе алмады, сол себептен темір жол желісінің салуы өте қажетті болды. Салынған желілер солтүстік қазақстанның жетілуіне жаңа мүмкіндіктер ашты.

Қазақ өлкелік комитеті хатшылығы өз қаулысында қаулы етті:

«ОК, СТО және НКПС алдында нан дайындау мақсатында ағымдағы жылдың Ақмола қаласына дейін салынатын жолдың мерзімінің сәйкес еместігін атап көрсету».

Петропавл-Бұрабай темілін қазіргі кезде тасымалдау талабына сәйкес еместігін ескере отырып Ақмолаға дейін салынатын теміржолдың қиындығына байланысты республиканың Кеңхалком-на Бұрабай-Ақмола теміржол желісін салуды тездету керек екенін ұсыну».

Осы қаулымен ұсынылды:

«Жергілікті Еңбек ҒЗИ-на құрылысты жұмысшы күшімен қамтамасыз ету, Казнаркомторг-қа құрылысшыларды азық-түлік және өнеркәсіп тауарлармен қаматмасыз ету, Халденком-ға медицина және санитарлық қызмет көрсету».

Осы қаулымен ұсынылған: «Еңбек ҒЗИ-на құрылысты жергілікті тұрғындардың жұмыс күшімен қамтамасыз ету, Казнаркомтогр-қа құрылысшыларды уақытылы азық-түлікпен және өнеркәсіптік тауарлармен қаматамасз ету, Наркомздрав-қа медициналық және санитарлық қызмет көрсетуін жасау».

Жолдың құрылысы 390 млн. пұт Қарағанды көмір шоғырлардың пайдалануның уақытын жақындатты.

Оқиғалар хроникасы бұдан ары тез дамылды, сол күндердің тарихын растайтын құжаттар Целиноград облысының партмұрағатында сақталған.

Темір жолдың линиясын Акмола қ. дейін жеткізу туралы мәселесі 09.04.1929 ж. ВКП (б) Ақмолалық окружкомның бюросында талқыланды. Осы жылдың 1 желтоқсан айына дейін Акмола қ. темір жолын жеткізу туралы НКПС-тің жеделхаты тыңдалды.

Бюро қабылданған қаулы: «Темір жол желінің құрылысына бюроның шешімімен аймақтық комиссия Бычков, Козлов, Айтмагамбетов, Жамов, Воронов мүшелерімен құрылды. Аумақтық газеттердің редакторларына құрылыстың ағымы жарыққа кеңінен көрсетуге тапсырылсын».

«Теміржолдың құрылысы бойынша мәселесі ауданаралық кеңестің нәтижелері туралы» ақпаратын 23.04.1929 жылы ВПК (б) Ақмола ауданкомитетінің бюросы талқыға салды.

Бюро тапсырды және жүктеді: «Аудандық комиссияға Бұрабай-Ақмола теміржол құруына жәрдемдесу және аймақтық ведомстволардың және мекемелердің құрылысына қызмет көрсету бойынша кеңес қаулысының негізінде практикалық іс-шаралар белгілеу, «Жаңа дала», «Жаңа-Арқа» редакция газеттеріне темір жолын салу маңында түсіндіру жұмысын күшейту және жүйелі түрде құрылыс жұмыстарын жарыққа түсіру; Құрылыс басқармасына-қысқа мерзімде тұрғылықты халықтан салушы, жол күзетшісі және т.б. дайындау курстар құру ».

Ақмола ст. Бұрабай-Ақмола темір жол желісінің құрылысында ВКП (б) ұйымы партияның 4 мүше және партияға бір мүше кандидаттан 08.08.1929 ж. ұйымдастырылды.

«Бұрабай-Ақмола темір жол желісінің құрылысы бойынша сапардың нәтижелері» Бычков жолдастың хабарламасы Ақмола ауданком бюросында 19.08.1929 ж. тыңдалды.

Бюро құрылыстың қиыншылықтарын ескере отырылды: техникалық қадағалаудың кемшілігі мен нашарлығы, мідени ағарту жұмысы нашарлығы, қызмет көрсету мекемелердің тарапынан жұмысшыларға кем-кетікті назар, оның ішінде өнеркәсіптік тауарлармен жабдықтауы жоқтығы, медицина көрсету нашар көрсетілген, еңбекті қорғау және т.б.

07.11.1929 жылына дейін бекітілген мерзімге дейін құрылыс аяқталатын туралы Рутте жолдастың арызы қабылданды.

07.11.1929 жылына дейін Бұрабай-Ақмола темір жолы құрылысын қамтамасыз ету және салмақты кемшіліктерді жойыптастауға үшін Бюро кең өріс қаулыны қабылдады.

Ақмола станция алаңын орнатуға жер 22.06.1929 ж. таңдалған, ол актпен бекітілген: «Бірінші тарапынан қаланың өсуі, және басқа жағынан жобаланған Оңтүстік-Сібір темір жолымен, топографиялық жағдайы, географиялық орны салынып жатқан стансияның дамуының экономикалық шығуына». Ал 08.11.1929 ж. Ұлы Қазан төңкерісінің он екі жылдығына мерекесіне орай, бірінші темір жол поезі Ақмола стансиясына белгіленген мерзімінен үш апта алдын келді. Бұл қаланың жан-жақты дамуына үміт ашты.

Бірінші пойздің қарсалуы кең далада өтті, жолаушылардың жаңбырдан немесе қатты желден қоршалану үшін поезд ақаусыз болды. Қала мен тоқтатылған вагондардың ортасында үш километр алаңқай болды. 226 км. Желісінің құрылысына бес айдың ішінде салынды, ешқандай дайындықсыз, инженер-техниктерде және білікті жұмыс күші үлкен жетіспеушілікте болды, өте ауыр тұрмыстық жағдайларды, қолайсыз ауа райы табиғат жағдайларында-бұл адамдардың күш салуымен нәтижесінде рекорд болды.

Екі бағытта жұмысы мен 10 қабылдау-жіберу жолдар Омсктың темір жолының Ақмола станциясы пайдалануға 1931 ж. енгізілді. Сол жылы көмірді тасымалдау үшін Ақмола мен Қарағанды қосты. Петропавл-Ақмола желісі оңтүстік Қазақстан аудандарына қызмет етілді және негізінде ауылшаруашылық мағынасында болды. Жолаушыларды тасымалдау үшін 1317,8 м2 жалпы орын 380 жолаушыларға екі қабатты вокзал құрылды. Жүк тасымалдау операцияларды жасау үшін бір жабық платформамен, бір қоймамен және үш жолмен жүк ауласы құрылды.

Стансияға мүнай базаның, №1 кірпіш зауытының, элеватордың, мал түсіретін, 100-тонндық тараздардың кірме жолдары қиылсқан. Жұмыс көлемі бойынша стансия бірінші сыныпқа жатты.

1939 ж. мамыр айында Ақмола және Карталовпен сегізжүз километр жолдың құрылысы басталды, 1940 ж. ақпан айында қарағандылық көмірімен Магнитогорск металлургиялық комбинатына бірінші состав келді.

Ақмола-Карталы желісінің жұмысы басталғанда стансия үш бағытта жұмыс істеу бастады.

1940 ж. 20 қазан айында Ақмола стансиясы жаңадан ұйымдастырылған Қарағанды темір жолының құрамына кірді.

1941 ж. көктемінде Ұлы Отан соғыс қарсаңында Ақмола-Павлодар желісінің құрылысы басталды. Ұлы Отан соғыстың қиын уақытта теміржолшылар мүмкін емес заттар жасады. Өте күрделі жағдайларда майданға әскерлер, жанармай, қару-жарақтар, ату жарақтары және азық-түліктер жеткізілген. Сол тығыз уақытта өнеркісіпті және тұрғындарды эвакуация жұмыстары өтті.

Қиын соғыс күндерде тас көмір жабдықтауымен Қарағанды көмір алабы мен Қарағанды темір жолы мемлекеттің экономикасында даулы сөзін айтты, сол сәттің маңыздылығы КСРО Халқкомның Қарағанды және Ақмолаға бірнеше рет келіп кетуі растайтын фактілер бар.

Сол жылы вагон құрайтын зауытының құрылысы басталады.

1944 ж. басында Қарағандыға қарай жолдың дамуы 14 кіру-жіберу жолға дейін үлкейді.

1943 ж. 1 қыркүйек айынан бастап Ақмола ст. жалақыны есептеу, қабылдау және жұмыстан шығаруға жеке құқығына иеленді. Бұған дейін жұмысқа қабылдау, жұмыстан шығаруымен Қарағанды темір жолы өзі айналысқан.

Теміржолшылардың орайына тораптың дамуына күштерін орналастырып, құрылғы жабдықтауларының, деполардың құрылыстары жалғасты, локомотив паркі толтырылған, паровоздарды сумен жабдықтау мәселесі шешілді.

Бұл уақытта Ақмола депосы 1946 жылдың 7 айларын бойы ел аумағындағы темiр жол барлық желiсінде бiрiншi қатарда болды, көп машинистар айналыс жүгiрiстiң жылдық нормаларын 9-10 айларда орындады, материалдық құралдарды үнемдеулер үлкен жетістіктерге жеттi.

Вагон жөндейтiн зауыттан 1949 жылы бiрiншi жабық 2-осьті жүк вагон шығарылды.

1954 жылы екiншi жол Акмолинск-Тобыл бағытында құрылыс басталып, келесі жылында аяқталды.

1954 жылы Тың эпопеясы басталды. Сонымен, 1954 жылы 23 ақпаннан 2 наурызға дейiн СОКП ОК Пленумы өттi. "Елде астық өндiрудiң одан әрi көбеюi туралы және Тыңды игеру және тыңайған жерлер" сұрақ қаралды. 1954 жылды 2 наурызда - Акмолинск станциясына Алматы ерiктiлерi бар бiрiншi эшелоны келдi.

1954 жылды 5 наурыз ақмолалықтар тың жерлердң игеруг келген мәскеулiк ерiктiлердi бiрiншi эшелонды күтіп алды.

1954 жылында Тың жерлерді игеру басталған жылы Акмолинск - Павлодар желiсі пайдалануға тапсырылды және станция төрт бағытта жұмыс iстей бастады. 1954 жылы 6 жолмен жұп қабылдау - жiберу паркі пайдалануға қабылданды.

1955 жылы Акмолинск-Қарталы бағытында екiншi жолды салынды.

1956 жылы 7 жолмен тақ қабылдау - жiберу паркі пайдалануға қабылданды және солтүстiк ауданын икемдi жұмыстың жақсартуы үшiн 4 көрме жолы берілді. 1956 жылға дейiн пойыздарды реттеу паркінде қалыптастыру және тарату тартып алу арқылы Қарағанды жақтан таратылатын.

1956 жылы сұрыптау дөңесі қолмен басқарылатын бұрылғышпен салынды және жолдар саны 19ға дейiн көбейтілді.

Қарағанды темiр жолын қайта ұйымдастыруға байланыста Акмолинск станциясы 21.06.1958 жылы №44/Ц МПС бұйрық негiзiнде Қазақ темiр жолының бағыныштылығын кiрдi.

1959 жылы ЭЦ -1 бекеті тақ қылтасының бұрылғыштары электр орталықтануына қосылумен пайдалануға берілді.

1960 жылы станцияның жұп қылтасының бұрылғыштарын ЭЦ-2 электр орталықтануға енгiзуiмен қосылды.

Тың өлкенiң шегiнде орналасқан темiр жол станциясы астық тиеуiнiң көлемдерi өстi. Осылай, 1960 жылы 9 миллион тонна астық тиелді, сол себепті өлкенің көлiк қызмет етуін жақсарту, даму және техникалық жабдығы талап етілді .

1961 жылы 25 ақпанда МПСы алқасымен «Қазақ ССРын Тың өлкесінде тасымалдарды қамтамасыз ету және темiр жол желiсiнiң дамуы туралы" арнаулы бұйрық талқыланды және мақұлданды. Осылай, станса дәуiрлеудi бастады...

1961 жылы 500 жолаушыға жалпы ауданы 5260 м2 тоннелдi шығумен жаңа темiржол бекетi пайдалануға және негiзгi жолаушылар тұғырында екi павильонды құрылғымен тапсырылды.

Осы жылы жүк сұрыптау тұғыры бар механикаланған жүк ауласы пайдалануға, электр шүмектермен жабдықталған 910 контейнер сыйымдылығымен контейнерлiк алаңы және ауыр салмақты тапсырылуға берілді.

Жүк ауласының жолдық дамуы төмендегідей болды: 4 көрме, 14 жүктеу - жүк түсiру, 2 тұғырықты, 1 жүрiс және 1 салмақ өлшеу жолдары.

25.03.1962 жылы № 303-шi МПС бұйрықпен Акмолинск станциясы Целиноград станциясы болып өзгертілді.

1963 жылында станцияда маневрлiк паровоздар тепловоздарға алмастырылды, хладопункт пайдалану тапсырылды.

1964 жылы ескi темiржол бекетi қайта жаңартылды, кассалық зал, жолаушылардың демалатын бөлмесі салынды.

1964 жылы жүк ауласынан пневматикалық поштасы арқылы құжаттарды жiберу үшiн механикаланған сұрыптау дөңесі пайдалануға тапсырылды. Осы жылы Целиноград- Қарағанды желісі электрлендiрiлді.

1968 жылы Целиноград – Атбасар - Тобыл желiсі электрлендiрiлді.

1972 жылдан бастап 1976 жылға дейін Целиноград – Павлодар екiншi жол бөлiмшесі салынды.

1974 жылы станцияға Алматы-Целиноград бағыты бойынша 9/10-шi экспрессі жаңадан келдi, бұл үлкен оқиға болды. Пойыз барлығы 9 iрi стансаларға аялдама жасады, ең үлкен тұру ұзақтығы 5 минутты құрады, қалғаны - 2 минут. Пойыз 19 сағат 14 минутта жүріп өтті

Осы кезде Целиноград станциясы Қазақ темір жолының ең ірі станциясы еді, тәулік бойына 20 жұп пойызын құрады. Тәулiк ағымында сатылған жалпы билет саны 4000 ға дейiн жеттi.

1975 жылдарда электрондық жол тізімдемесін пайдаланумен тасымалдарды және маршрут технологиясын жүзеге асыруға рұқсат беретін біртұтас жергілікті жол желілері қосылды. (ЕС-ке ЭВМ «Минск-32» машиналары-1066 есептегіш техникаларын ойдағыдай іске асырды.

1979 жылы сұрыптау дөңесі ауданында әкімшілік-тұрмыстық кешені пайдалануға берілді.

1980 жылы сұрыптау паркінің жолдары 22-ге дейін, дөңес алды жолдар 8-ге дейін, жұп паркінің жолдары 9-ға дейін, тақ паркінің жолдары 11-ге дейін көбейді. .

Ақмола және Қырқыншы станцияларын 3-жолдық өткел жалғастырды.

Бұл жылы Целиноград- Екiбастұз бөлiмшесі электрлендiрiлді.

1981 жылы станциялық технологиялық орталық (АСУСС) сұрыптау станциясын автоматтандырылған жүйесімен басқару 3-ші ұрпақты ЭВМ –мен жабдықталды.

1983 жылы станция арқылы құрамында рекордтық саны 194 вагон құрайтын 18 133 тонна салмақпен Екібастұз - Тобол бағыты бойынша жүк пойызы өтті.

Сол жылдарда әлемдік тәжірибеде ВНИИЖТ ғалымдарымен аса ауыр салмақты пойыдары, 30 000 тонна көмір артылған Екiбастұз –Карталы (1116 км ) станция арқылы өтті.

1984 жылы Целиноград – Көкшетау бөлiмшесі.

электрлендiрiлді.

1986 жылы Целиноград- Екiбастұз

бағдарғы бойымен 300 километрлiк бөлiмшеде 43407 тонналардың жүгiмен аса ауыр салмақты және 6,5 шақырым пойыз ұзындығымен құрам жасалынды

1990 жылы қосымша темiржол бекетiнiң жаңа ғимараты пайдалануға берілді. Теміржол бекеті қуатының негiзгi көрсеткiші 1800 жолаушыларға дейiн өстi. Вокзал ғимаратынан тура бас парктың II және III жолдарына жолаушылардың кіріп-шығуының қолайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін келесi жылы конкорс көтерілген.

1986 жылдан бастап 1990 жылды қоса есептеп сұрыптау дөнесте РИИЖТ (Ростов) өңделген «Микропроцессорлық таулы кешені» (МТК) бiрегей жабдықты кезеңдi енгiзуі мен игерудi басталды, және бұл Қазақстан желiсiнде жалғыз болып табылатын.

1994 жылы Целиноград стансасы Ақмола деп қайта аталған.

1997 жылы басты парктың өткiзу қабiлетiң көбейту үшiн басты парктың III жолды секциялау жұмысы жасалған. Бұл, жолдарды қайта құрусыз, дабылдама және байланыс құрылғылары арқылы, қозғалыс қауiпсiздiгін сақтаумен, екi электропоезды бiр жолға қабылдап (жiберу), кереғар бағыттағы жергiлiктi қалыптастырылған пойыздарды дайындап және шығаруға мүмкіндік берді.

1999 жылы Ақмола станциясы өз 70-жылдығын атап өтті.

2000 жылы 29 маусымда Алматы-Астана бағытымен бiрiншi сынау рейсiмен «Patentes Talgo S.A.» испан компанияның пойызды станцияға келді, астаналар арасындағы таза жүрiстiң минималды уақыты (Шу стансасына кірмей) 12 сағат 27 минут болды. Сынақ келесi 2 жыл жыл ағымында жалғасты.

2001 жылы 6 мамырда Ақмола станциясы Астана станциясына қайта аталған.

2002 жылы «Астана станциясы» РМК филиалы - «ҚТЖ «ҰК» АҚ-ның «Астана станциясы» филиалына қайта аталған.

2003 жылды 13 қыркүйекте Астанадан өзінің бiрiншi рейсіне “Тальго”-ның 6 вагонынан құрылған «Тұлпар» атты жолаушылар шапшаң пойызы кетті.

2004 жылда темiржол бекетi және станцияның басты паркі қайта құрылды. Сұрыптау парктың 11 жолының орнына басты парктың 7 жолы пайдалануға енгiзілген.

Қайта құрудан кейiн темiржол бекетiнiң сыйымдылығы 300 орынға үлкейдi және 1800 жолаушылар болды. Темiржол бекетiнің орташа тәулiктiк өткiзгiштiк қабiлеті – тәуілігіне 5, 2 мың. жолаушылар, нақты жөнелтiлетін 4, 8 мың. жолаушылар.

2009 жыл: мамыр - АСУСТ жүйесі пайдалануға енгiзілді; қазан - Астана станциясының 80 жылдығы тойланды; қараша – АСКО ПВ жүйесі еңгiзілді.

2010 жыл - гид «Орал» жүйесі еңгiзілді.

2011 жыл - барлық техникалық құралдарды ауыстыруымен автоматтандырылған сұрыптау дөнестін қайта құрылуы басталды.

 






«ҚТЖ» ҰК» АҚ трансформациясы
«ҚТЖ» ҰК» АҚ трансформациясы
«ҚТЖ» ҰК» АҚ приватизациясы
«ҚТЖ» ҰК» АҚ приватизациясы
© АО «НК «Қазақстан темір жолы»
Политика информационной безопасности
Ваш отзыв очень важен для нас
Оценка дизайна web-сайта